نگین علم

حلقه ای مفقوده در کوهنوردی کشورمان

 از عواملی که اکثر کوهنوردان را برای اولین بار به کوهستان کشاند و نقش آن در پیشرفت این ورزش خیلی موثر بوده ، دینامیک بودن این ورزش و تجربه آب و هواهای متفاوت و ارتفاع و نشاط و سرمستی حاصل از فعالیت چند ساعته در طبیعت و ... است .

اما این فقط بخشی از کوهنوردی است . و البته همین چند بعدی بودن کوهنوردی است که عده ای آن را فراتر از ورزش می دانند .

ولی نباید فراموش کرد که دسترسی به تمام ابعاد کوهنوردی میسر نیست مگر با توجه به بعد ورزشی آن .

عده زیادی از کوهنوردان این بعد ورزشی را صرفا در آمادگی جسمانی می دانند . بعضی هم فقط به صعودهای آخر هفته می پردازند و آنرا برای برنامه صعود به قلل خود کافی و مناسب می دانند .

نکته ای که باید به آن توجه نمائیم این است که هر فعالیت ورزشی در هر سطحی که باشد نیاز به 2 نوع تمرین و آمادگی دارد که عبارتند از : 1- آمادگی جسمانی 2- بدنسازی .

کمی به دور و بر خود و دوستان کوهنورد ، سنگنورد ، غارنورد ، یخنورد ، اسکی باز و سایر رشته های مرتبط با کوهنوردی با دقت نگاه کنید . خیلی از آسیبهای ناشی از همه این فعالیتهای ورزشی علاوه بر اشتباهات انسانی در انجام تمرینات و نوع برنامه و خستگی و خیلی از عوامل دیگر ، نتیجه  عدم بدنسازی مناسب است . بسیاری از پیچ خوردگیها و آسیب به مفاصل و رباطها ، پیچیدگیها و دررفتگیها و دردهای مزمن در عضلات ، نتیجه عدم آمادگی اعضای مربوطه است .

از سوی دیگر وقتی به دقت بررسی کنیم  می بینیم متاسفانه علم مورد نیاز برای بدنسازی تخصصی ورزش ما هم یا وجود ندارد و یا اگر در مواردی مانند صعودهای ورزشی وجود دارد ، ناقص و یا خیلی قدیمی است . البته باید سهمی از فاصله ما با سنگنوردان اروپایی و آمریکایی و یا حتی آسیایی را به همین امر مربوط دانست .

با کمال تاسف باید گفت حتی در میان مربیان کوهنوردی ایرانی هم چنین دانشی یافت نمی شود . شاید بعضی از دوستان با مطالعه شخصی بعضی از روشها و تکنیکها را به شاگردان خود آموزش دهند و یا حداقل تلاش خود را در این زمینه می نمایند . اما این مقدار کم چند درصد از جمعیت کوهنوردان ما را شامل می شود .

در گذشته گفته می شد بهترین تمرین برای سنگنوردی خود سنگنوردی است . البته هم همین طور است و این سخن اشتباهی نیست .

اما اگر به تمرینات استقامتی و غیر هوازی قهرمانان سنگنوردی جهان و اشخاص سرشناسی که توانایی صعود درجات بالا را دارند نظری بیفکنیم ، می بینیم آنها علاوه بر سنگنوردی به تمرینات خاص با وزنه و حرکات استقامتی و غیر هوازی می پردازند . تغذیه هم که جایگاه خود را دارد      – و اکنون در حوصله این بحث نیست و خود مجال دیگری می طلبد - .

در بین کوهنوردان هم همین امر صدق می کند . تمرینات دوی هوازی استقامتی بسیار خوب است اما نمی توان نام آنرا بدنسازی گذاشت . ولی برای آمادگی جسمانی بسیار مفید است .

براستی کدام نهادی مسئول تدوین برنامه های تمرینی برای انواع فعالیتهای کوهنوردی است ؟‌

در پاسخ باید بگویم این امر در ابتدا به خود کوهنوردان بر می گردد تا همیشه عضلات و بدن خود را در بالاترین سطح از آمادگی و توان نگاه دارند . از سویی دیگر برای یکسان سازی و آکادمیک کردن این مبحث در بین کوهنوردان شاید این وظیفه بر عهده نهاد متولی آموزش و کلیه مربیان فدراسیون کوهنوردی هم باشد .

فراموش نکنیم آنچه از اینترنت و کتابهای مختلف کوهنوردی و ورزشی بدست می آید مفید است اما کافی نیست . بد نیست بدانید هیچیک از ورزشکاران بزرگ جهان قبل از مسابقات و یا پایان فعالیتهای ورزشی خود ، برنامه تمرینی خود را فاش نمی کنند و از سوی دیگر هر نسخه ای را نمی توان برای هر کسی پیچید . اطلاعات اولیه در مورد قد و وزن و سن و متابولیسم پایه هر انسانی ، برنامه ای متفاوت و در خور فیزیک بدن او را توصیه می کند .

گرچه حلقه های دیگری هم وجود دارد که هنوز بصورت جدی بدان پرداخته نشده و به همین دلیل عنوان حلقه ای مفقوده برای این مطلب انتخاب شد .

این نوشتار به هیچ وجه قصد از بین بردن ارزش تلاشها و صعودهای همنوردان و زحمات مربیان را ندارد . بلکه تلنگری است ابتدا به خود نویسنده که به این امر همت گمارد و سپس نهاد متولی توسعه و آموزش ورزش کوهنوردی تا تمام تلاش خود را جهت تقویت این حلقه مفقوده در امر کوهنوردی بنماید . همچنین کلیه عزیزان کوهنورد در هر رشته ای فعالیت می کنند می توانند در این زمینه به پیشرفت علم کوهنوردی کشورمان کمک نمایند .

به امید سلامتی و موفقیت کلیه کوهنوردان ایران عزیز .